Over zorglandbouw

Wat is zorglandbouw

Zorglandbouw is een vorm van zorg en ondersteuning waarin mensen deelnemen aan het dagelijks leven op een zorgboerderij, in een agrarische of groene omgeving. Werken, leven en ondersteuning komen hier samen. De groene omgeving, het ritme van de dag en betekenisvolle activiteiten zijn een vanzelfsprekend onderdeel van de ondersteuning.

Zorgboerderijen bieden ondersteuning aan uiteenlopende groepen, waaronder ouderen met dementie, mensen met psychische, verstandelijke of lichamelijke ondersteuningsvragen en kinderen en jongeren die vastlopen in het onderwijs.

Zorg midden in het dagelijks leven

Op een zorgboerderij staat het dagelijks leven centraal. De dag kan bestaan uit het verzorgen van dieren, werken in de moestuin, natuurbeheer, voedselproductie, koken of andere werkzaamheden. Het ritme van de dag, de seizoenen en de activiteiten op het erf bieden structuur en houvast. Door samen te werken ontstaan ontmoeting, betrokkenheid en sociale contacten.

De ondersteuning is onderdeel van dat dagelijks leven. Begeleiding vindt plaats tijdens het werk, in het contact en gedurende de dag, vanuit duidelijke doelen en afspraken. De deelnemer wordt daarbij benaderd vanuit mogelijkheden en ontwikkeling, niet alleen vanuit een ondersteuningsvraag.

SAMEN BUITEN GEWOON 

Wat deelnemers en hun naasten belangrijk vinden aan goede zorglandbouw is vastgelegd in het Kwaliteitskader Zorglandbouw. De kern daarvan wordt samengevat in drie kenmerken: Samen, Buiten en Gewoon.

• Samen gaat over erbij horen, meedoen, gezien en gehoord worden en samen betekenisvolle activiteiten ondernemen.
• Buiten gaat over de groene omgeving, ruimte, bewegen, buiten zijn en het natuurlijke ritme van de boerderij.
• Gewoon gaat over het gewone leven. Deelnemers krijgen de ruimte om te leren, verantwoordelijkheid te nemen en werk te doen dat ertoe doe

Deze drie kenmerken zijn uitgewerkt in negen kernwaarden, waaronder Ik hoor erbij en ik doe mee, Ik kan kiezen uit nuttig werk, Ik word gezien en gehoord, Er is ruimte en ik kan veel buiten zijn en Ik krijg de kans om te leren. De kernwaarden zijn ontwikkeld vanuit de ervaringen van deelnemers, naasten, begeleiders en zorgboeren.

Professionele zorg in een andere omgeving

Dat de zorg plaatsvindt in de context van het gewone leven, betekent niet dat de zorg zelf informeel is. Zorgboeren combineren zorginhoudelijke kennis met ondernemerschap en dragen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de ondersteuning. Er wordt gewerkt vanuit doelen en afspraken, de voortgang van deelnemers wordt gevolgd en waar nodig wordt de begeleiding aangepast.

Binnen de bij FLZ aangesloten zorglandbouw worden de kernwaarden aantoonbaar geborgd. Het Kwaliteitskader Zorglandbouw vormt daarbij de basis voor goede zorg, leren en ontwikkelen. Daarnaast investeert de sector via onder andere de Academie Landbouw en Zorg in kennis en ontwikkeling van zorgboeren en medewerkers.

Samenwerken aan maatschappelijke opgaven

Zorgboerderijen staan niet los van de rest van het zorglandschap. Zij werken samen met gemeenten, andere zorgaanbieders en het netwerk rond deelnemers. Regionale samenwerking maakt het mogelijk kennis en expertise te bundelen, terwijl het kleinschalige karakter van de afzonderlijke zorgboerderij behouden blijft.

Federatie Landbouw en Zorg laat zien dat de zorglandbouw een volwaardige en vanzelfsprekende vorm van zorg, dicht bij het dagelijks leven en in een groene omgeving is. Onderzoek en innovatie zijn daarbij onderdeel van de verdere ontwikkeling van de sector.

Van zorg naar leven

De maatschappelijke context waarin zorglandbouw werkt verandert. Mensen worden ouder en wonen langer thuis, ondersteuningsvragen worden complexer en tegelijkertijd neemt het aantal beschikbare zorgprofessionals af. Dat zet de toegankelijkheid en organiseerbaarheid van zorg onder druk. Zorg, welzijn en onderwijs moeten daardoor steeds vaker in samenhang worden georganiseerd en ondersteuning verschuift dichter naar het dagelijks leven.

Juist daar heeft zorglandbouw volgens de visie van FLZ een rol. Op de zorgboerderij komen zorg, participatie en ontwikkeling samen in een groene omgeving. De ondersteuning kan gericht zijn op onder meer herstel, participatie en ontwikkeling, het voorkomen van achteruitgang en het ontlasten van mantelzorgers.

Ook wetenschappelijk onderzoek beschrijft zorgboerderijen als een gezondheidsbevorderende omgeving voor verschillende groepen en wijst onder andere op kenmerken van de omgeving, activiteiten en mogelijke bijdragen aan gezondheid en welzijn.